افزایش ضمانت اجرایی چک های صیادی

افزایش ضمانت اجرایی چک های صیادی

افزایش ضمانت اجرایی چک های صیادی

چک مستند معتبر تجاری و در حکم سند لازم الاجرایی که سالهای سال وسیله تبادل وجوه نقد و تسهیل روابط اقتصادی و تجاری و انتقال اموال منقول و ِغیر منقول متباعین وکســبه و تجار بوده و به لحاظ افزایش اعتباری و پشــتوانه ای این ســند شبه پول درســالهای اخیر اعتبار وجایگاهش مضاعف گشته و برگشت چک هزینه های گوناگونی بر صادرکننده وارد اورده وچالشهای عمده ای پدیده آورده که صادرکنندگان با دقت وشــفافیت بیشــتر مبادرت بــه صدور نمایند و دارندگان هم با طیب خاطر بالاتری آن را دریافت نمایند،لذا جهت تقویت اعتبار و تثبیت جایگاه این ســند تجاری در روابط اقتصادی ومناســبات گوناگون ازســوی بانک مرکزی و نهادهای حاکمیتی و همکاری نهادهای پولی و اعتباری مرتبط و پیشــگیری از برگشــت چک اقدامات مناسب وگوناگونی صورت پذیرفته به گونه ای که برگشت چک برای صادرکننده هزینه بردار و از حیث تجاری و اعتباری و اقتصادی و بانکی مشــکل آفرین باشد که به برخی از این فرایند اجرایی وعملیاتی اشاراتی میگردد.

بــا اصلاحات و اقدامات صورت گرفته ازســوی بانک مرکزی، در صورت کسری موجودی حســاب جاری صادرکننده چک نزد بانک، مبلغ مورد نظر از ســایر حســابهای شــخص در همان بانک به ترتیب اولویت از حساب قرض الحســنه پس انداز، حســاب ســرمایه گذاری کوتاه مدت وحساب ســرمایه گذاری بلندمدت برداشت شده و به ذینفع چک پرداخت میشود.

در قانون جدید چک، بعد از ثبت غیرقابل پرداخت بودن یا کسری مبلغ چک در ســامانه یکپارچه بانک مرکزی، این سامانه مراتب را به صورت برخط به تمــام بانکها و مؤسســات اعتباری اطــلاع میدهد. پس از گذشــت بیست و چهار ساعت، تمام بانکها و مؤسسات اعتباری حسب مورد مکلفند تا زمانی که از چک برگشــتی رفع ســوء اثر نشــده است، محدودیتهای زیر را نسبت به صاحب حساب و امضاکننده چک برگشتی اعمال کنند:

الف- عدم امکان افتتاح هرگونه حساب و صدور کارت بانکی جدیــد؛ حتی صدور المثنی/ تمدید تاریخ اعتبار کارت/ کارت اعتباری و تسهیلات خرد

ب- مسدود شدن وجوه تمام حسابها و کارتهای بانکی و هر مبلغ متعلق به صادرکننده که تحت هر عنوان نزد بانکها یا مؤسسات اعتباری موجود اســت به میزان کسری مبلغ چک؛ در این زمینه اولویت مســدود شدن حســاب ها با بانکها و موسسات اعتباری خواهد بود که مجموع موجودی حسابهای سپرده متناظر (ریالی یا ارزی) صادرکننده چک نزد آنها بالاترین رقم باشــد. در خصوص نحوه انتخاب حسابهای سپرده، اولویت به ترتیب با حسابهای سپرده سرمایه گذاری کوتاه مدت، سپرده سرمایه گذاری بلندمدت، سپرده قرض الحسنه پس انداز و سپرده قرض الحســنه جاری صادرکننده چک اســت.

ج- عدم پرداخت هرگونه تسهیلات بانکی یا صدور ضمانتنامه های ارزی یا ریالی.

د- عدم گشــایش اعتبار اســنادی ارزی یا ریالی.

حال موضوع حائز اهمیت این است که در زمان برگشت چک آیا همه حسابهای فرد مسدود میشود؟

حسابهای افراد به میزان مبلغ کسری چک مسدود میشود. برای مثال برگشت بخورد، A اگر چک شخصی به مبلغ ۱۰۰ میلیون ریال در بانک حســابهای وی در ســایر بانکها مجموعا به مبلغ ۱۰۰ میلیون ریال مسدود میشود. در این صورت مازاد موجودی حساب فرد قابل برداشت است و شخص میتواند از آن مبلغ استفاده کند.

رفع مسدودی حساب پس از برگشت چک به چه کیفیتی صورت میپذیرد؟

رفع مسدودی حساب شــخص منوط به رفع سوءاثر از سوابق چکهای برگشــتی است.

رفع سوءاثر از ســوابق چکهای برگشتی اشخاص با چه روشهایی امکان پذیر اســت؟

بر اســاس قانون صدور چک و قانون اصلاح قانون صدور چک مصوب ســال ۱397 و بخشــنامه های صادره بانک مرکزی جمهوری اســلامی ایران، تمام امور مربوط به رفع سوءاثر از چکهای برگشتی اشــخاص از طریق شعب و واحدهای تابعه بانکها و به صورت ذیل امکانپذیر اســت:

- واریز کســری مبلغ چک به حساب جاری نزد بانک عهده و ارائه درخواســت مسدودی به مدت یکسال؛درصورتی که حساب جاری مشتری نزد شعبه مفتوح و توسط مراجع قضایی مســدوه نشده باشد، بانک مکلف است ضمن مسدود کردن مبلغ مذکور تا زمان مراجعه دارنده چک و حداکثر به مدت یکسال، ظرف مدت سه روز، واریزرا به شیوهای اطمینانبخش و قابل استناد به اطلاع دارنده چک برســاند. بااین توضیح: هر صورت ارائه یا احراز هر یک از سایر شیوه های رفع سوءاثر چک (روشهای ذیل)، بانک موظف به رفع مسدودی از وجوه

مسدود شده است.

- ارائه لاشه چک برگشتی: مشتری لاشه چک برگشتی را به بانک ارائه و بانک در قبال آن به وی رسید تحویل می کند.

ـ ارائــه رضایتنامه محضری دارنــده (ذی نفع) چک به بانک: در صورت عدم امکان ارائه لاشــه چک برگشتی به بانک بنا به دلایلی نظیر مفقود شــدن، به سرقت رفتن و سوختن، ذینفع چک (شخصی که گواهینامه عدم پرداخت وجه چک به نام او صادر شــده اســت) میتواند با حضوردر دفترخانه اســناد رسمی، ضمن اذعان به عدم واگذاری چک به ثالث، رضایت خود را نسبت به مشتری اعلام کند. در این صورت، بانک با دریافت رضایتنامه مزبور، نسبت به رفع سوء اثر از چک مورد نظر اقدام میکند.

تبصره: چناچه ذینفع چک شــخص حقوقی دولتــی و یا نهاد عمومی غیردولتی باشد، میتواند با ارائه نامه رسمی، رضایت خود را اعلام کرده و بانک با دریافت رضایتنامه مزبور، نسبت به رفع سوء اثر از چک مورد نظر اقدام میکند.

-ارائه نامه رسمی از مرجع قضائی یا ثبتی ذیصالح مبنی براتمام عملیات اجرایی در خصوص چک. ارائه نامه از مرجع ثبتی ذیصالح موضوع ماده 38۱ «آییننامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم الاجرا و طرز رســیدگی به شــکایت از عملیات اجرایی» مبنی بر اجرای چک (با ذکرمشخصات اصلی چک) و لزوم رفع سوءاثر از آن.

- ارائه حکم قضایی مبنی بر برائت ذمه صاحب حســاب در خصوص چک.

ـ سپری شدن مدت سه سال از تاریخ صدور گواهینامه عدم پرداخت مشروط به عدم طرح دعوای حقوقی یا کیفری در خصوص چک توسط دارنده.

توضیح ۱: بانک موظف است اطلاعات مربوط به گواهینامه عدم پرداخت صادره را بلافاصله پس از برگشت چک به سامانه اطلاعاتی بانک مرکزی ارسال کند.

توضیح ۲: بانک مکلف است بنا به درخواست مشتری و به منظور آگاهی وی از ســوابق چکهای برگشتی خود در سامانه اطلاعاتی بانک مرکزی، اقدام به ارائه صورت کامل تعداد و مشــخصات چکهای برگشــتی وی–با درج تاریخ برگشــت چک کند

نحوه اطلاع رســانی به افراد در زمان برگشت چک به چه صورت است؟

 پس از برگشت چک، در اینترنتبانک، موبایل بانک و.... به اطلاع صادرکننده چک میرسد.

 

بالا